On(t)roerend erfgoed: Centrale Begraafplaats Brugge

De begraafplaats van Brugge, Brugge Centraal, gelegen in Assebroek, is een ware parel; een juweel van funerair erfgoed en dientengevolge bijzonder rijk aan geschiedenis.
Dit impressionante kerkhof bevindt zich in de wijk Sint-Katarina, op de grens met Steenbrugge.

Het decreet van 26 juni 1784 van keizer Jozef II bepaalde onder meer dat niemand nog in een kerk of binnen de stadsgrenzen mocht worden begraven. Het Brugse stadsbestuur kocht daaruit volgend een terrein aan in randgemeente Assebroek en ontwierp er een parkbegraafplaats. De eerste teraardebestelling geschiedde er op 13 februari 1787. Wegens protest onder de bevolking zou het nog tot 1804 duren eer alle begrafenissen buiten de stad plaatsvonden.
Zowel in 1841 als in 1864 werd de begraafplaats uitgebreid. Een algemeen plan daartoe werd in 1837 door Pierre Buyck uitgewerkt. Na recentere uitbreidingen heeft de begraafplaats thans een oppervlakte van 12 (!) hectare.

Rond 1980 werd geconcludeerd dat niet alleen de eeuwenoude architectuur van de Brugse binnenstad bescherming verdiende, maar dat zich ook aan de rand van de stad, onder meer op de zich daar bevindende begraafplaatsen, waardevolle zaken situeerden. Er werd een Stedelijke Commissie voor Graftekens opgericht. Die nam het initiatief voor het oprichten van een lapidarium waar resten van verdwenen grafmonumenten getoond worden en waar diverse panelen achtergrondinformatie bieden.
Rond 2010 werden enkele nieuwe initiatieven genomen. Wegens het verbod op het gebruik van pesticiden werd onder meer geëxperimenteerd met nieuwe vormen van beplanting tussen de graven. Een aantal graven werd op aanstichting van de stad gereinigd en hersteld.

Gisteren bezochten mijn madam en ik de Centrale Begraafplaats van Brugge, iets wat we nooit voorheen deden omdat er familieleden noch kennissen begraven liggen. We waren beiden zéér onder de indruk. Het als een uitgestrekt stadspark aangelegde kerkhof is bijzonder overweldigend en welhaast filmisch te noemen. Het oude gedeelte kon zo zijn weggeplukt uit een sterke horrorprent. De historische graven zijn, net als de talrijke bomen, ronduit monumentaal en ontzagwekkend, de sfeer is even beklijvend als romantisch en de manier waarop de natuur de begraafplaats en diens gedenktekens lijkt in te palmen is indrukwekkend. Zo tref je er bijvoorbeeld meer dan zestig mossoorten aan die vrijelijk hun gang mogen gaan.

We hadden bloemen noch kransen mee, maar ik was wel gewapend met mijn trouwe camera. En dat, beste lezer, heb ik me nog geen minuut beklaagd.
Doch oordeelt u vooral zelf:

 

  1. Thomas Pannenkoek

    Ik kan die pracht alleen maar beamen. Minstens één keer per jaar gaan we er kuieren, genietend van de sereniteit en rust.
    Trouwens, de dreef die leidt naar de ingangspoort roept bij mij altijd jeugdherinneringen op. Daar stond mijn vader chrysanten te verkopen en zijn zonen (waaronder uiteraard ook Pannenkoek) werden telkens opgevorderd om te komen helpen. Het kon er hard vriezen, zo begin november. Dat was ook de tijd waar een bloemkweker nog geld kreeg voor zijn harde werk. Tegenwoordig zijn chrysanten spotgoedkoop geworden, onbegrijpelijk hoe kweker en verkoper er hun brood kunnen mee verdienen.

    Like

  2. Eilish

    Pannenkoek blogde al eens eerder over het kerkhof en sedert dan wil ik er al heen. Het kwam er alleen niet van. Schitterend erfgoed. Goed dat op tijd werd ingezien dat het bewaard moest worden.

    Like

  3. tinyblogt

    Je moet er zeker ook eens naartoe buiten de maand november, in het voorjaar bijvoorbeeld. Ik heb me laten vertellen dat er op het kerkhof van Steenbrugge wel dertig verschillende mossoorten te vinden zijn – niet dat ik daar ook maar iéts vanaf weet.
    Ik heb er ook al menig fotootje genomen, als er iets fotogeniek is, dan is het wel specifiek dit kerkhof. Ze mogen mij later ook nergens anders begraven.

    Like

  4. TheHappyFive

    Het geeft toch een tegenstrijdig gevoel, genieten van een kerkhof.
    Maar we doen het ook graag, dergelijke pareltjes bezoeken. Dit van Brugge kende ik nog niet. Hasselt heeft er ook eentje. Een paradijs om in rond te struinen. Net zoals Maastricht. Van het weekend proberen we in Luik te geraken. Ik heb me laten vertellen dat je op het oud kerkhof (Robermont) wel enkele uurtjes zoet bent.

    Like

  5. Kakel

    Al die graven. De een nog mooier dan de ander. En eentje van een wijlen persoon (-: Je zou bijna ongerust worden over de rest…
    Van het woord “lapidarium” had ik nog nooit gehoord; weer wat geleerd. Terecht dat deze begraafplaats bescherming krijgt.
    Het viel me op dat de marmer-bewerker best oud geworden is. De vader van mijn opa was steenhouwer en is op jonge leeftijd overleden aan stoflongen.
    Mooie serie foto’s!

    Like

    • Menck

      Op ‘lapidarium’ moest ik ook even googelen. Speciaal woord.
      En ja, stoflongen; destijds waren ze een wijdverspreid ziektebeeld, vrees ik. Maar ook nu zijn er in dezen nog steeds risicoberoepen. (Bakker, om er maar eens eentje te noemen.)

      Like

  6. Affodil

    Prachtige fotoreportage.
    Zelf loop ik ook wel eens rond op een kerkhof. Het vertelt vaak een groot deel van de streekgeschiedenis. Tijdens ons verblijf op de Waddeneilanden kunnen we nog wel eens een schipbreuk “reconstrueren” a.d.h.v. de grafstenen.
    Hier op onze nieuwe stek heb ik nog maar 1 kerkhof bezocht (het protestantse). Daar ontdekte ik het bestaan van de baronie en de link van de streek met Oranje (niet de voetbalploeg, maar het koningshuis). Langs het andere loop ik bijna dagelijks voorbij tijdens de hondenwandelingen, maar dan kan ik er niet even op. Ik had me voorgenomen daar dit najaar eens rond te lopen, maar ik laat graag de drukte van deze herdenkingsdagen voorbij gaan.

    Like

    • Menck

      Op een dergelijk groot kerkhof als dat van Brugge was weinig te merken van de drukte, ook al liep er een massa volk rond. Op kleine(re) begraafplaatsen is dat inderdaad geheel anders. Dan hou ik me ook liever afzijdig.

      Like

  7. zem

    Een hele mooie reportage van jullie rondgang op dit mooie kerkhof.
    Het valt me op dat er respect is voor de natuur. Het is geen superaangeharkt geheel, waar geen mosje op ander aangroeisel wordt geduld. En wat een schitterende bomen.
    Een waardige fotoserie rond Allerheiligen en Allerzielen.

    Like

  8. Woelmuizenier

    ‘k Heb er dagen gesleten op zoek naar de familie van ene Ernest Marlier (19de eeuw) en gevonden met behulp van de zeer vriendelijke conservator.
    (Tussen haakjes): ‘Allerzielen’ ware m.i. een relevantere ondertitel.

    Like

    • Menck

      Yep, Allerzielen ware inderdaad toepasselijker geweest, doch aangezien mijn bezoek op Allerheiligen geschiedde…
      De infokiosk (allicht met conservator) draaide die dag overuren. Een Waalse bezoekster toonde me een foto van een grafzerk op haar smartphone. Of ik die nergens was tegengekomen al fotograferend? Ik moest haar teleurstellen, maar ze was wel opgetogen met mijn verwijzing naar de infokiosk.

      Like

  9. De Fruitberg

    Het heeft wel iets, zo’n oud kerkhof. Maar ’t mooist van al vind ik toch de nieuwe begraafplaats in Hove, waar mijn grootouders rusten. Iedereen dezelfde, kleine rechtopstaande steen, en voor de rest alleen gras, struiken en bomen

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.